Câu hỏi này làm tôi nhớ tới hai dữ kiện. Thứ nhất, đó là một câu thơ của tác giả Nguyễn Vân Thiên, thế này: “Nhà thờ không có tháp chuông/ Trên thập tự Chúa có buồn hay không?”. Trong tổng thể, bài thơ thể hiện tình cảm của người viết với xóm đạo, với đời sống đức tin và những kỷ niệm vui buồn, rất quen thuộc đã qua. Thứ hai, đây cũng là một ý trong mẩu chuyện của cha Piô Ngô Phúc Hậu trong cuốn Nhật ký Truyền giáo.
Cha kể chuyện một nhóm trong ban hành giáo đi vận động xin kinh phí để xây tháp chuông vì nhà thờ đã xây xong mà chưa có tháp, nếu không xây thì không khánh thành được. Họ đạo ấy có chừng 400 giáo dân và sau khi nghe xong cha liền thắc mắc sao phải xây nhà thờ cho lớn.
Ban hành giáo nói liền: “Không xây thì thua người ta sao?”. Lúc ấy, cha Piô Hậu cho rằng người giáo dân chân thành để lo cho họ đạo mình những nhu cầu trước mắt, nhưng ngài cũng nghĩ tới những điều sâu xa hơn, đó là có cần thiết xây nhà thờ cho hoành tráng, tháp chuông lớn, hao tốn tiền bạc?
Theo ngài, số tiền ấy nếu đem mua Thánh Kinh để phát cho từng nhà thì chắc chắn phải được tới mấy chục ngàn cuốn. Trong các gia đình Công giáo mỗi nhà đều có đầy đủ Kinh Thánh chưa?
Câu chuyện này khiến tôi tự vấn: “Đâu là giá trị cốt lõi trong đời sống đạo và thực hành đạo?”. Ngày nay, những thực tế quy mô, lộng lẫy, hoành tráng đôi khi lại khó níu kéo được tâm hồn nào đến để ở lại, dừng chân.
Rất nhiều khi đứng trước những công trình đồ sộ, sự choáng ngợp đã chiếm lĩnh, thay cho sự bình an, sâu lắng trong tâm hồn. Và dù đứng trước ngôi thánh đường có phần nguy nga vẫn thấy lòng bộn bề. Cha Hậu kể câu chuyện trên, bối cảnh khi ngài đi truyền giáo ở miền sông nước mấy mươi năm trước nhưng cho đến bây giờ, vẫn có ý nghĩa.
Người ta sẽ thấy quá “kỳ cục” nếu nhà thờ không có tháp chuông. Không ít nơi đang chạy đua xây cất, để đọng lại dấu ấn, gây chú ý. Trong khi đó, những giá trị cốt lõi của Tin Mừng dễ bị lãng quên.
Sẽ thật kỳ cục khi đối diện ngôi nhà thờ nguy nga là một túp lều xập xệ của bổn đạo hay ai đó trong xóm lo kiếm ăn từng bữa; trẻ em đói rách, bỏ học nửa chừng vì sống trong cảnh gia đình thiếu hụt. Cũng sẽ thật kỳ cục khi trong ngôi nhà thờ đó, các hội đoàn ganh tị nhau, ghen ghét nhau…
Nhà Thờ Cửa Bắc: Nét Giao Thoa Kiến Trúc Á-Âu Độc Đáo Giữa Lòng Hà Nội
Tọa lạc trên con phố Phan Đình Phùng rợp bóng cây xanh, Nhà thờ Cửa Bắc nổi bật như một điểm nhấn kiến trúc cổ kính và trang nhã. Đây không chỉ là một cơ sở tôn giáo quan trọng mà còn là một di sản lịch sử-văn hóa, minh chứng cho sự giao thoa kiến trúc đặc sắc tại Hà Nội.
Nhà thờ Cửa Bắc, với tên gọi chính thức là Giáo đường Nữ vương các Thánh Tử đạo (Église de la Reine des Martyrs), được khởi công xây dựng vào khoảng năm 1925 và hoàn thành vào năm 1930 (một số tài liệu ghi là 1931-1932).
Công trình này được xây dựng theo bản vẽ của kiến trúc sư nổi tiếng người Pháp Ernest Hébrard, người cũng gắn liền với nhiều công trình quan trọng khác tại Việt Nam theo phong cách Đông Dương. Người khởi xướng và giám sát thi công là linh mục người Pháp Antoine Depaulis (tên Việt gọi là Cố Hương).
Điểm làm nên giá trị đặc biệt của Nhà thờ Cửa Bắc chính là phong cách kiến trúc Đông Dương độc đáo, một sự kết hợp khéo léo giữa yếu tố phương Tây và các chi tiết bản địa Việt Nam.
Phong cách Phương Tây: Nền tảng của nhà thờ mang đậm nét kiến trúc Romanesque (Roman), thể hiện qua mặt bằng, cấu trúc vòm và các ô cửa.
Phong cách Phương Đông: Kiến trúc sư Hébrard đã khéo léo đưa các yếu tố Á Đông vào công trình để tạo sự hài hòa với khí hậu và cảnh quan:
Hệ thống mái ngói: Thay vì mái vòm đá nhọn đặc trưng của nhà thờ châu Âu, Nhà thờ Cửa Bắc sử dụng hệ thống mái ngói dốc kiểu Á Đông, giúp thoát nước mưa nhanh và làm mát công trình.
Hệ thống cửa sổ: Các ô cửa và cửa thông gió được bố trí dày đặc, tạo sự thông thoáng tự nhiên, rất phù hợp với khí hậu nhiệt đới của Hà Nội.
Họa tiết trang trí: Một số họa tiết trang trí mang âm hưởng truyền thống Việt Nam.
Một trong những đặc điểm dễ nhận thấy và độc đáo nhất của Nhà thờ Cửa Bắc là bố cục bất đối xứng. Không giống như đa số các nhà thờ Thiên Chúa giáo với hai tháp chuông cân xứng, công trình này chỉ có một tháp chuông chính vươn cao ở một bên. Phía còn lại là một khối vòm và một hành lang có mái che (loggia) để tạo sự cân bằng về thị giác.
Thiết kế này không chỉ tạo nên sự mới mẻ, phá cách mà còn giúp công trình hòa nhập một cách mềm mại với không gian xanh xung quanh.
Ngày nay, Nhà thờ Cửa Bắc không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của giáo dân trong vùng mà còn là một di tích kiến trúc quan trọng của thủ đô Hà Nội. Với vẻ đẹp cổ kính, yên bình và giá trị kiến trúc giao thoa độc đáo, nhà thờ đã trở thành một điểm đến yêu thích của du khách và những người yêu thích nhiếp ảnh khi đến thăm Hà Nội.
Xem thêm: Hà Nội là Thành phố duy nhất tại Việt Nam được Tòa Thánh dâng cho Đức Mẹ: Đức Mẹ Hà Nội
💬 Bạn có Ý Kiến về Bài Viết Này:
Bài viết tự vấn về giá trị cốt lõi của đời sống đạo. Liệu nhà thờ hoành tráng, tháp chuông lớn có quan trọng hơn việc sống Tin Mừng và lo cho người nghèo?…
Bài viết khám phá nguồn gốc tước hiệu Đức Mẹ Hà Nội, thành phố duy nhất tại Việt Nam được Tòa Thánh dâng kính Đức Maria từ năm 1959, và ý nghĩa thiêng liêng của ngày lễ 2/7 đối với Giáo hội Thủ đô….
Linh mục Antôn Đặng Hữu Nam (quản xứ Phú Yên, Quỳnh Lưu, Nghệ An) bị tố đánh 2 học sinh THCS nhập viện và hành hung người dân đến mức nguy kịch ngày 12/11/2016. Có hay không việc dùng giáo dân mang hung khí…
Danh Sách 117 Thánh Tử Ðạo Việt Nam, được Ðức Thánh Cha Gioan Phaolô II Tuyên Phong Thánh tại Rôma ngày 19/06/1988….
Cha Antôn Dũng phân tích vì sao cha Đặng Hữu Nam bị phạt dù nói “đấu tranh công lý”, và lý do Đức Cha Anphong Nguyễn Hữu Long giữ im lặng trước mọi cáo buộc. Video làm rõ các hiểu lầm, chỉ ra những…
Vì sao cha Giuse Trần Đình Long phải rời Giáo Điểm Tin Mừng? Bài phân tích hé mở bối cảnh, lý do mục vụ và những diễn biến thầm lặng phía sau quyết định của TGP Sài Gòn….
Cái chết của Cha Trương Bửu Diệp vẫn còn nhiều bí ẩn: tài liệu chính thức nói một đằng, lịch sử và ký ức dân gian lại nói một nẻo. Sự thật nào đang bị che khuất?…
Linh mục Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp | (1897–1946) | Cuộc đời – nhân cách – sự nghiệp – cái chết và ý nghĩa cho ngày nay Đây là tài liệu chính thức của Giáo phận Cần Thơ, được Toà Thánh Vatican chuẩn thuận….