Kính thưa cộng đoàn, ba năm đã trôi qua kể từ ngày JB. Hồ Hữu Hòa được truyền chức Linh mục. Thời gian lặng lẽ trôi, nhưng những tranh luận và băn khoăn quanh biến cố này thì chưa bao giờ dứt. Hôm nay, dưới lăng kính phân tích của riêng tôi, xin được trình bày một số nhận định để cùng cộng đoàn suy gẫm và tìm hiểu đâu là sự thật phía sau những biến cố ấy.
Kính thưa quý vị và anh chị em, nói về vụ việc Hồ Hữu Hòa thì quý vị và anh chị em cũng đã có những ý kiến riêng. Hôm nay, tôi muốn nêu một vài quan điểm của mình về vụ việc của anh Gioan Baotixita (J.B.) Hữu Hòa này.
Theo ý kiến riêng của tôi, để biết sự thật – chân tướng của vụ việc này như thế nào, tôi nghĩ có hai nhân vật quan trọng biết rõ. Chỉ cần hai người này lên tiếng thì chúng ta sẽ biết đằng sau những biến cố đó là gì. Nhân vật đầu tiên tôi muốn nói đến là Đức Cha Phaolô Nguyễn Thái Hợp.
Ngài là một nhân vật rất quan trọng trong vụ việc của J.B. Hữu Hòa. Vì sao tôi nói vậy? Quý vị và anh chị em cũng biết về thông báo của Tòa Giám mục Giáo phận Vinh do Đức Cha Anphong Nguyễn Hữu Long đưa ra, khẳng định rằng anh Hồ Hữu Hòa không phải là chủng sinh của Giáo phận Vinh. Đó là điểm thứ nhất.
Điểm thứ hai, tôi muốn đặt câu hỏi: nếu anh Hồ Hữu Hòa không thuộc chủng sinh Giáo phận Vinh thì xưa nay anh ở đâu? Anh học ở cộng đoàn tu nào hay chủng viện nào? Hiện tại chưa có thông tin nào nói rằng anh Hồ Hữu Hòa ở một cộng đoàn hay chủng viện cụ thể nào. Tức là anh không thuộc về một cơ cấu tổ chức nào rõ ràng.
Về hình ảnh, xin gửi đến quý vị và anh chị em: đây là hình ảnh Hồ Hữu Hòa được Đức Cha Phaolô Nguyễn Thái Hợp trao tác vụ đọc sách. Như vậy, hơn ai hết, Đức Cha Phaolô Nguyễn Thái Hợp biết về Hữu Hòa. Những hình ảnh này cho thấy chính Đức Cha Phaolô Nguyễn Thái Hợp đã trao tác vụ đọc sách (điểm thứ nhất). Điểm thứ hai: vì ngài biết Hồ Hữu Hòa là ai, nên ngài nắm rõ nguồn gốc của anh.
Nhân vật thứ hai tôi muốn nói đến là cha Gerardo Nguyễn Nam Việt. Vì sao? Theo minh định của Đức Cha Anphong Nguyễn Hữu Long, ngài nói là ngài hoàn toàn không biết Hồ Hữu Hòa là ai – cứ cho là như vậy đi. Thì linh mục Gerardo Nguyễn Nam Việt biết và làm giấy tờ.
Đến giờ này, ngài chưa minh định rằng giấy tờ đó là giả, thì coi như là thật. Như vậy, chính ngài đã đi làm giấy tờ để sang Philippines, để Đức Giám mục ở Philippines truyền chức cho anh J.B. Hồ Hữu Hòa. Hai nhân vật này biết rõ hơn ai hết về Hồ Hữu Hòa. Và chúng ta cần thông tin trung thực để làm rõ vụ việc.
Nhiều người nói rằng không quan tâm quá khứ của Hồ Hữu Hòa là ai. Đúng, ai cũng có lịch sử, chẳng ai hoàn hảo cả. Nhưng điều quan trọng là trong thời gian anh đi học thần học, anh đã và đang là một “thầy” tâm linh về phong thủy và bị bắt, ở tù.
Sau khi được thả, anh đi học bù 6 tháng cho 2 năm tạm giam. Như vậy có phải là một người thật sự “trở về” hay không? Nếu quá khứ đã qua, rồi sau đó người ta trở lại đời sống mới thì khác. Còn ở đây, trong quá trình học thần học, anh vẫn là “thầy” phong thủy – không thể đi “nước đôi”. Như vậy, không thể so sánh với trường hợp thánh Phaolô; hai trường hợp rất khập khiễng.
Quay lại vấn đề: theo tôi, có hai nhân vật quan trọng để biết sự thật về Hồ Hữu Hòa. Câu chuyện về Hồ Hữu Hòa thật sự rất “nát bét”: đã 3 năm rồi mà chưa có tiếng nói rõ ràng cho giáo dân biết sự thật. Tại sao trong một Giáo hội ở Việt Nam vốn rất chặt chẽ trong việc truyền chức cho ai đó, mà Hồ Hữu Hòa có thể “lách” qua tất cả đến giờ này?
Anh ta đã được truyền chức, nhưng “thành sự mà không hợp pháp” hay thế nào thì vẫn chưa có động thái rõ ràng: có vạ hay không vạ, treo chén hay không treo chén. Ngay cả người bị cho là làm giả giấy tờ – cha Nguyễn Nam Việt – cũng chỉ bị ngưng chức vụ tạm thời.
Theo giáo luật (theo tôi được biết), ai làm giả tài liệu của Giáo hội có thể bị treo chén (tức bị cấm thi hành các tác vụ linh mục). Không thể chấp nhận một linh mục làm giả giấy tờ mà đến giờ này vẫn dâng lễ bình thường như không có chuyện gì. Sau khi Hồ Hữu Hòa trở thành linh mục đến nay đã 3 năm, mọi sự như không có gì xảy ra: Hồ Hữu Hòa chưa bị treo chén, người làm giả giấy tờ cũng không hề hấn gì. Quý vị và anh chị em nghĩ sao?
Nếu một giáo dân bình thường có phản ứng sai sự thật về một vấn đề Giáo hội thì có thể bị không cho rước lễ. Quý vị và anh chị em cũng biết những câu chuyện ở Trại Gáo: Đức Giám mục ra lệnh không được rước lễ, dùng năng quyền của một vị giám mục để thực thi kỷ luật vì một việc công ích, bác ái nào đó. Ở đây lại dùng bí tích để “khống chế” tín hữu – điều này rất đáng suy nghĩ.
Trở lại vấn đề Hồ Hữu Hòa: theo tôi, ngoài Đức Cha Anphong Nguyễn Hữu Long, một nhân vật hết sức quan trọng là Đức Cha Phaolô Nguyễn Thái Hợp – trước đây là Giám mục Giáo phận Vinh – và chính ngài đã trao tác vụ đọc sách cho Hồ Hữu Hòa. Trong ngày lễ truyền chức linh mục, Hữu Hòa cũng đã cảm ơn Đức Cha Nguyễn Thái Hợp. Vì thế, theo tôi, hơn ai hết, ngài cần lên tiếng nói rõ sự thật về vấn đề này: vì ngài biết rõ về Hữu Hòa, và khi Hữu Hòa được trao tác vụ rồi bị tạm giam, hơn ai hết, Đức Cha phải biết.
Điểm thứ hai là cha Gerardo Nguyễn Nam Việt. Coi như không liên quan đến Đức Cha Anphong Nguyễn Hữu Long đi; vậy cha Việt có quan hệ gì với Đức Cha Nguyễn Thái Hợp mà lại làm giả giấy tờ? Với cương vị Chưởng ấn của một giáo phận, ngài biết rõ làm giả giấy tờ sẽ bị vạ huyền chức linh mục, nhưng vẫn làm – và đến giờ này không hề lên tiếng, cũng không bị huyền chức hay hình phạt nặng theo giáo luật, chỉ là ngưng chức vụ.
Phải chăng ở đây có những vấn đề chúng ta cần nhìn theo sự thật? Trên mạng có nhiều đồn đoán. Tôi từng đọc một lá thư “minh định” được cho là của linh mục Gerardo Nguyễn Nam Việt, khẳng định ngài làm theo những gì do chính Đức Cha Anphong Nguyễn Hữu Long chỉ đạo, để làm giấy tờ cho Hữu Hòa được truyền chức ở Philippines; ngài đã gửi lá thư đó cho Đức Tổng Đại diện tại Việt Nam.
Theo suy nghĩ (chỉ là suy đoán) của tôi: có thể Đức Cha Phaolô Nguyễn Thái Hợp là người “đỡ đầu” cho Hồ Hữu Hòa. Sau khi ngài nghỉ hưu, vì Hữu Hòa thuộc Giáo phận Vinh, ngài có thể nhờ Đức Cha Anphong Nguyễn Hữu Long ký giấy tờ để truyền chức cho Hữu Hòa; và Đức Cha Anphong nhờ cha Nguyễn Nam Việt làm giấy tờ để sang Philippines. Theo trình tự như vậy thì nghe có vẻ “hợp logic” hơn (chỉ là suy đoán).
Nhưng “ngặt một nỗi”: sau vụ Vũ Nhôm thì anh Hồ Hữu Hòa bị tạm giam 2 năm, và từ đó lộ ra chuyện anh là “thầy” tâm linh, thầy bói, v.v. Nếu theo đúng trình tự thì có lẽ không vấn đề gì; nhưng do “xui” nên lộ ra. Sau khi tạm giam, anh vẫn có ý định trở thành linh mục, về học bù 6 tháng cho 2 năm bị giam. Trong 6 tháng đó, anh làm cả một luận văn, xếp loại giỏi. Nhưng còn những môn khác của 2 năm triết – thần học thì trả nợ bằng cách nào?
Có giấy chứng nhận “tu sĩ” Hồ Hữu Hòa (sinh 26/12/1984, Giáo phận Vinh) đã tốt nghiệp chương trình thần học từ năm 2018 đến năm 2022, do cha Giuse Phạm Quốc Quang (Dòng Đa Minh) ký. Quý vị cũng biết Đức Cha Phaolô Nguyễn Thái Hợp thuộc Dòng Đa Minh; ngài có thể nhờ cha Phạm Quốc Quang ký chứng nhận (đây chỉ là suy diễn của tôi; sự thật thế nào thì chúng ta không biết, vì đến nay chưa có ai đứng ra điều tra chính thức).
Phải nói, nếu không có vụ Vũ Nhôm, khó lòng biết Hồ Hữu Hòa là ai; theo đúng trình tự thì mọi thứ quá “suôn”. Tất cả những điều trên đều là giả định, suy đoán.
Một khả năng suy đoán khác: anh Hữu Hòa quen biết Đức Cha Phaolô Nguyễn Thái Hợp; anh bày tỏ muốn đi tu, trở thành linh mục; Đức Cha nhận và cho đi học (hai năm triết, rồi thần học…). Bức hình cho thấy anh nhận tác vụ đọc sách do Đức Cha Phaolô trao, nên người biết rõ về “anh Hòa” là Đức Cha Phaolô Nguyễn Thái Hợp.
Sau khi trao tác vụ, theo tiến trình, chỉ còn 2 năm nữa là học xong thần học, (có thể) lãnh chức phó tế 1 năm, rồi truyền chức linh mục. Nhưng trong thời gian đó, anh bị nhà nước bắt, tạm giam 2 năm. Không rõ trong 2 năm tạm giam anh học gì để có thể hoàn tất chương trình; chỉ ra ngoài 6 tháng đã hoàn tất và làm luận văn xếp loại giỏi.
Vấn đề lên cao trào hơn là chuyện “giả giấy tờ” để đưa anh Hồ Hữu Hòa sang Philippines truyền chức linh mục. Đến giờ, theo minh định, cha Gerardo Nguyễn Nam Việt chưa bị xử lý nặng, chỉ thôi chức vụ Chưởng ấn; còn anh Hồ Hữu Hòa thì “thành sự” rồi – đã là linh mục.
Nguyên tắc: nếu thuộc Giáo phận Vinh mà chuyển nhập giáo phận khác, phải có giấy chứng nhận cắt – nhập. Nhưng theo minh định của Đức Cha Anphong Nguyễn Hữu Long, anh không phải là chủng sinh Giáo phận Vinh; vậy anh thuộc giáo phận hay cộng đoàn nào? Mọi thứ rất rối rắm.
Vì thế, theo tôi, bây giờ chỉ có cách hỏi trực tiếp:
(1) Đức Cha Phaolô Nguyễn Thái Hợp – xin ngài giải thích: xưa nay anh Hồ Hữu Hòa ở đâu? Tại sao ngài có thể trao tác vụ cho anh? Ngài có biết anh là ai không?
(2) Cha Gerardo Nguyễn Nam Việt – tại sao ngài phải làm “giả giấy tờ”? Giữa cha và anh Hồ Hữu Hòa có mối liên hệ nào không? Vì sao đến giờ cha không bị hệ lụy gì sau khi bị nói là làm giả giấy tờ?
Nếu không có vụ Vũ Nhôm thì không cách nào vụ việc này được làm sáng tỏ; có lẽ chỉ có Chúa biết, và cha Gerardo Nguyễn Nam Việt biết. Vì “thành sự” rồi, đã là linh mục, đã “gia nhập” giáo phận khác (giả sử là như vậy) thì anh có thể dâng lễ “đường đường chính chính”.
Có thông tin đồn rằng ở Giáo phận Vinh, anh Hồ Hữu Hòa không được làm lễ. Nếu anh thuộc Giáo phận Vinh, lẽ ra Đức Cha phải treo chén hoặc huyền chức ngay; và anh không được phép làm lễ ở các giáo phận khác. Nhưng nhiều người thắc mắc: giờ anh ở đâu? Có người nói anh đang ở Philippines, dâng lễ trong một cộng đoàn nhỏ.
Vì đến giờ chưa có văn bản chính thức từ Tòa Thánh về việc huyền chức, nên về nguyên tắc anh vẫn có thể dâng lễ (trừ tại Giáo phận Vinh nếu bị cấm). Hội đồng Giám mục Việt Nam đến giờ cũng chưa có công văn chính thức cấm anh làm lễ ở các giáo phận. Theo tôi biết, chỉ có Giáo phận Vinh cấm trong địa bàn mình; còn các giáo phận khác thì chưa thấy lên tiếng (ai có thông tin xin bổ sung).
Philippines có rất nhiều nhà thờ; Công giáo chiếm khoảng 80% dân số; có hơn 7.000 đảo. Việc anh ở một đảo nhỏ nào đó để dâng lễ và làm mục vụ là điều không khó (theo suy đoán).
Một vài suy nghĩ của tôi xin gửi đến quý vị và anh chị em. Xin chân thành cảm ơn quý vị và anh chị em đã lắng nghe.
Quang Hải Vlog
Cuộc gặp gỡ giữa cha bề trên Đan viện Thiên An và một vị tướng an ninh cấp cao đã hé lộ ranh giới rõ rệt giữa đối thoại và thoả hiệp. Khi chính quyền ngỏ lời “ban phát” đặc quyền nếu Thiên An…
Video phơi bày việc quán xá mọc lên ngay Đồi Đức Mẹ Đan viện Thiên An, cho thấy chiêu chiếm đất tôn giáo đang dần bị “bình thường hóa”….
Trong niềm tin vào Đức Kitô Phục Sinh, Dòng Tên Việt Nam và gia đình thân yêu tràn ngập nỗi tiếc thương khi loan báo tin buồn: Tu sĩ Phêrô Lê Tuỳ Nguyễn Văn Hùng, S.J. đã được Chúa gọi về lúc 02 giờ…
Nghi thức “chúc lành cho các loài vật” – một truyền thống lâu đời gắn liền với linh đạo Thánh Phanxicô Assisi – đang dần lan tỏa tại Việt Nam. Không chỉ là cử chỉ yêu thương dành cho thú cưng hay vật nuôi,…
Trong tận cùng tuyệt vọng, một Phật tử đã tìm đến Đức Mẹ Maria như điểm tựa cuối cùng. Điều không ngờ đã xảy ra: một phép lạ nhiệm mầu biến đổi cuộc đời và đức tin của người ấy mãi mãi….
Cha Giuse Nguyễn Văn Tịch – vị linh mục được biết đến với sứ vụ bảo vệ sự sống – chia sẻ trải nghiệm kỳ diệu về phép lạ xảy ra nơi một cán bộ Công an, hé mở quyền năng và lòng thương…
Từ một bức ảnh mâm cơm tại nhà hưu dưỡng TGM Vinh, hàng trăm ý kiến bùng lên: đạm bạc hay bất cập? Linh đạo khó nghèo hay nhu cầu dinh dưỡng người già? Bài phân tích trung lập – tích cực này tổng…
Con biết rằng nếu mất niềm tin vào Thiên Chúa thì con không thể có cuộc sống hạnh phúc đời này và đời sau. Nhưng con thiết nghĩ để hiểu và giữ đạo, truyền đạo cho con cháu sau này thì cần phải hiểu…